Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Chapter 6: Dāruka’s Report; Arjuna Witnesses Dvārakā’s Desolation (दारुकवृत्तान्तः—अर्जुनस्य द्वारकादर्शनम्)

तयोरपनयात्‌ पार्थ वृष्णयो निधनं गता: । अर्जुन! जो तुम्हारे प्रिय शिष्य थे और जिनका तुम बहुत सम्मान किया करते थे उन्हीं दोनों (सात्यकि और प्रद्युम्न)-के अन्यायसे समस्त वृष्णिवंशी मृत्युको प्राप्त हो गये हैं ।। ६ १ हल || ः ८4१65 न 5 प्ड्ड्ल्द न प (८ # 30.-7-5££-- 8 5 (6 +- _ट जे )५॥॥ 4: >-+:+>) यौ तौ वृष्णिप्रवीराणां द्वावेवातिरथौ मतौ

tayor apanayāt pārtha vṛṣṇayo nidhanaṃ gatāḥ | yāv tau vṛṣṇipravīrāṇāṃ dvāv evātirathau matau ||

वसुदेव म्हणाले—“हे पार्थ! त्या दोघांच्या उन्मत्त वर्तनामुळे आणि संयम हरपल्यामुळे वृष्णिवंशी विनाशाला गेले. सात्यकि आणि प्रद्युम्न—वृष्णिवीरांतील श्रेष्ठ, अतिरथी मानले गेलेले—त्यांच्याच निमित्ताने संपूर्ण कुल नष्ट झाले.”

तयोःof those two
तयोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं (सर्वनाम), षष्ठी, द्विवचन
अपनयात्because of (their) wrongdoing / from the misdeed (lit. from the act of leading away)
अपनयात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअप-नी (धातु)
Formलुङ् (अorist), 3, एकवचन, परस्मैपद
पार्थO son of Pritha (Arjuna)
पार्थ:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
वृष्णयःthe Vrishnis
वृष्णयः:
कर्ता
TypeNoun
Rootवृष्णि (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
निधनम्destruction, death
निधनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनिधन (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
गताःhave gone (met: have met death)
गताः:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (क्त-कृदन्त)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन, भूत (क्त)
यौwhich two / those two who
यौ:
कर्ता
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, द्विवचन
तौthose two
तौ:
कर्ता
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, द्विवचन
वृष्णि-प्रवीराणामof the foremost heroes among the Vrishnis
वृष्णि-प्रवीराणाम:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवृष्णि + प्रवीर (प्रातिपदिक)
Formपुं, षष्ठी, बहुवचन
द्वौtwo
द्वौ:
विशेषण
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, द्विवचन
एवindeed, only
एव:
अव्यय (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव
अतिरथौgreat warriors (atirathas)
अतिरथौ:
कर्ता/प्रत्ययार्थ (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootअतिरथ (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, द्विवचन
मतौconsidered, regarded
मतौ:
विशेषण
TypeAdjective
Rootमन् (धातु) → मत (क्त-कृदन्त) / मत (प्रातिपदिक: 'considered')
Formपुं, प्रथमा, द्विवचन, भूत (क्त)

वसुदेव उवाच

V
Vasudeva
A
Arjuna (Partha)
V
Vrishnis (Yadava clan)
S
Satyaki
P
Pradyumna