Shloka 55
अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः
ध्रुवं तस्य धनुश्छिन्न॑ रथो वापि महीं गत: । अस्त्राणि वा प्रणष्टानि यथा शंससि मे हतम्,निश्चय ही उसका धनुष कट गया होगा या रथ धरतीमें धँस गया होगा अथवा उसके अस्त्र नष्ट हो गये होंगे, तभी जैसा कि तुम मुझे बता रहे हो, वह मारा गया होगा
vaiśampāyana uvāca | dhruvaṃ tasya dhanuś chinnaṃ ratho vāpi mahīṃ gataḥ | astrāṇi vā praṇaṣṭāni yathā śaṃsasi me hatam |
वैशंपायन म्हणाले—निश्चितच त्याचे धनुष्य तुटले असावे, किंवा त्याचा रथ भूमीत रुतला असावा, अथवा त्याची अस्त्रे नष्ट झाली असावीत; तेव्हाच, तू मला सांगतोस तसे, तो मारला गेला.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how even a mighty warrior’s fall is often attributed to disabling circumstances—loss of weapons, broken equipment, or sudden misfortune—underscoring the role of fate and contingency in war rather than mere personal weakness.
Vaiśampāyana responds to a report of a warrior’s death, reasoning that such a killing would be plausible only if the warrior had first been incapacitated—his bow severed, his chariot stuck or sunk, or his astras rendered unusable.