Shloka 42
अथाब्रवीद् वासुदेवो5पि पार्थ दृष्टवा रथेषून् प्रतिहन्यमानान्,तदनन्तर वसुदेवनन्दन भगवान् श्रीकृष्णने भी अर्जुनके रथसम्बन्धी बाणोंको कर्णके द्वारा नष्ट होते देख उनसे इस प्रकार कहा “किरीटधारी अर्जुन! यह क्या बात है? तुमने अबतक जितने बार प्रहार किये हैं, उन सबमें कर्णने तुम्हारे अस्त्रको अपने अस्त्रोंद्वारा नष्ट कर दिया है। वीर! आज तुमपर कैसा मोह छा रहा है? तुम सावधान क्यों नहीं होते? देखो, ये तुम्हारे शत्रु कौरव अत्यन्त हर्षमें भरकर सिंहनाद कर रहे हैं!
atha abravīd vāsudevo ’pi pārtha dṛṣṭvā rathaiṣūn pratihanyamānān | tadanantaraṁ vasudeva-nandano bhagavān śrī-kṛṣṇo ’pi arjunasya ratha-sambandhī bāṇān karṇena naṣṭān dṛṣṭvā tam evam uvāca | “kirīṭadhārin arjuna! eṣā kim etad? tvayā yāvat-kṛtāḥ prahārāḥ, te sarve karṇena tava astrāṇi svāstrabhir vināśitāḥ | vīra! adya tvayi kīdṛśo mohaḥ samāviṣṭaḥ? kuto ’si apramattaḥ? paśya, ete tava śatravaḥ kauravāḥ paramānandena siṁha-nādaṁ kurvanti!”
संजय म्हणाला— तेव्हा वासुदेव श्रीकृष्णही पार्थाला म्हणाले. रथावर येणारे बाण वारंवार प्रतिहत होताना पाहून, वसुदेवनंदन भगवान श्रीकृष्ण— कर्ण अर्जुनाचे रथ-लक्ष्य बाण नष्ट करीत आहे हे पाहून— म्हणाले: “हे किरीटधारी अर्जुना! हे काय? तू जितक्या वेळा प्रहार करतोस, तितक्याच वेळा कर्ण आपल्या अस्त्रांनी तुझे अस्त्र छेदून टाकतो. वीरा, आज तुला कोणता मोह झाला आहे? तू सावध का होत नाहीस? पाहा— तुझे शत्रू कौरव आनंदाने भरून सिंहनाद करीत आहेत!”
संजय उवाच
Educational Q&A
Krishna’s rebuke highlights the warrior-ethic of alertness (apramāda) and mental clarity: even a great hero must not succumb to moha (bewilderment). In dharmic terms, competence in action requires steadiness of mind; negligence emboldens adharma-aligned opponents and harms one’s cause.
During the Karna-Parva battle, Arjuna’s chariot-directed arrows are repeatedly countered and destroyed by Karna. Seeing this, Krishna addresses Arjuna sharply, questioning his lapse, urging vigilance, and pointing out that the Kauravas are exulting and roaring in triumph.