Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

राजन! समरांगणमें कर्णके बाणसमूहोंसे पीड़ित होते हुए पांचाल और सोमक योद्धा भी क्रोधपूर्वक एकत्र हो अपने पैने बाणोंसे सूतपुत्र कर्णको बींधने लगे ।। तान्‌ सूतपुत्रो निजघान बाणै: पज्चालानां रथनागाश्चसंघान्‌ | अभ्यर्दयद्‌ बाणगणै: प्रसहा विद्ध्वा हर्षात्‌ सड़रे सूतपुत्र:,किंतु उस रणक्षेत्रमें सूतपुत्र कर्णने बाणसमूहोंद्वारा हर्ष और उत्साहके साथ पांचालोंके रथियों, हाथीसवारों और घुड़सवारोंको घायल करके बड़ी पीड़ा दी और उन्हें बाणोंसे मार डाला

rājan! samarāṅgaṇe karṇake bāṇasamūhaiḥ pīḍitāḥ pāñcālāḥ somakāś ca yoddhāḥ krodhapūrvakam ekatrībhūya svaiḥ tīkṣṇaiḥ bāṇaiḥ sūtaputraṁ karṇaṁ vivyadhire || tān sūtaputro nijaghāna bāṇaiḥ pāñcālānāṁ rathanāgāśvasaṅghān | abhyardayad bāṇagaṇaiḥ prasahya viddhvā harṣāt sa raṇe sūtaputraḥ ||

संजय म्हणाला—राजन्! रणांगणात कर्णाच्या बाणवृष्टीने पीडित झालेले पाञ्चाल व सोमक योद्धे क्रोधाने पेटून एकत्र झाले आणि आपल्या तीक्ष्ण बाणांनी सूतपुत्र कर्णाला भेदू लागले. पण सूतपुत्रानेही प्रत्युत्तर दिले; घन बाणसमूहांनी त्याने बलपूर्वक पाञ्चालांच्या रथी, गजस्वार व अश्वारूढांच्या तुकड्यांना छळून काढले. युद्धाच्या घनघोर गजरात हर्ष-उत्साहाने त्यांना जखमी करून त्याने तीव्र वेदना दिल्या आणि अनेकांना शरांनी ठार केले.

तान्them
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
सूतपुत्रःthe charioteer’s son (Karna)
सूतपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootसूतपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
निजघानslew/struck down
निजघान:
TypeVerb
Rootहन्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
पाञ्चालानाम्of the Panchalas
पाञ्चालानाम्:
TypeNoun
Rootपाञ्चाल
FormMasculine, Genitive, Plural
रथनागाश्वसङ्घान्groups of charioteers, elephant-riders, and horsemen
रथनागाश्वसङ्घान्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ + नाग + अश्व + सङ्घ
FormMasculine, Accusative, Plural
अभ्यर्दयत्tormented/afflicted
अभ्यर्दयत्:
TypeVerb
Rootअभि + अर्द्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
बाणगणैःwith masses of arrows
बाणगणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाणगण
FormMasculine, Instrumental, Plural
प्रसहाforcibly, violently
प्रसहा:
TypeIndeclinable
Rootप्रसह
विद्ध्वाhaving pierced/wounded
विद्ध्वा:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormAbsolutive (Ktva), Parasmaipada (usage)
हर्षात्from/with joy (in exhilaration)
हर्षात्:
Apadana
TypeNoun
Rootहर्ष
FormMasculine, Ablative, Singular
सङ्गरेin battle
सङ्गरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसङ्गर
FormMasculine, Locative, Singular
सूतपुत्रःthe charioteer’s son (Karna)
सूतपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootसूतपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'rājan')
K
Karṇa (sūtaputra)
P
Pāñcāla warriors
S
Somaka warriors
B
battlefield (samarāṅgaṇa/raṇa)
A
arrows (bāṇa)
C
chariot-warriors (rathāḥ/rathin)
W
war-elephants (nāga)
H
horsemen/horses (aśva)