Shloka 101
इसी प्रकार शल्यने भी कमलनयन श्रीकृष्णकी ओर दृष्टिपात किया; परंतु वहाँ विजय श्रीकृष्णकी ही हुई। उन्होंने अपने नेत्ररूपी बाणोंसे शल्यको पराजित कर दिया ।।
tathā śalyenāpi kamalanayanaṃ śrīkṛṣṇaṃ prati dṛṣṭipātaḥ kṛtaḥ; kintu tatra jayaḥ śrīkṛṣṇasyaiva babhūva. sa netra-śaraireva śalyaṃ parājigāya. karṇaṃ cāpy ajayad dṛṣṭyā kuntīputro dhanañjayaḥ. athābravīt sūtaputraḥ śalyam ābhāṣya sasmitaṃ— “śalya, satyaṃ vada; yadi kadācit adya raṇabhūmau kuntīputro ’rjunaḥ mām iha hanyāt, tvaṃ asmin saṃgrāme kiṃ kariṣyasi?”
संजय म्हणाला—अशाच प्रकारे शल्यानेही पद्मनयन श्रीकृष्णाकडे दृष्टी टाकली; पण तेथे विजय केवळ कृष्णाचाच झाला—त्याने नेत्ररूपी बाणांनी शल्याला जिंकले. तसेच कुन्तीपुत्र धनंजयानेही आपल्या दृष्टीने कर्णाला परास्त केले. मग सूतपुत्र कर्ण हसत शल्याला म्हणाला—“शल्य! सत्य सांग; आज रणभूमीत कुन्तीपुत्र अर्जुन मला इथे मारून टाकला, तर तू या संग्रामात काय करशील?”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how inner resolve and moral-spiritual authority can manifest as victory even without weapons—symbolized by ‘eye-arrows.’ It also foregrounds the ethical demand for truthful counsel in war: Karṇa presses Śalya to speak honestly about his intentions and conduct if Karṇa falls.
Sañjaya describes a tense exchange of looks: Kṛṣṇa’s gaze overpowers Śalya, and Arjuna’s gaze overpowers Karṇa. Immediately after, Karṇa—smiling but probing—questions Śalya about what Śalya will do in the battle if Arjuna kills Karṇa that very day.