Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Adhyāya 8: Saṃprahāra-varṇana and Bhīma–Kṣemadhūrti Dvipa-Yuddha

Combat Description and Elephant Duel

प्राप्तवान्‌ परम दु:खं पुत्रव्यसनजं महत्‌ । तस्मिन्‌ यदुक्तवान्‌ काले तन्ममाचश्वच पृच्छत:,धृतराष्ट्रको अपने पुत्रोंके मारे जानेके कारण बड़ा भारी दु:ख प्राप्त हुआ था, उस समय उन्होंने जो कुछ कह, उसे मैं पूछ रहा हूँ; आप मुझे बताइये

prāptavān parama-duḥkhaṃ putra-vyasana-jaṃ mahat | tasmin yad uktavān kāle tan mamācakṣva pṛcchataḥ ||

पुत्रांच्या विनाशामुळे धृतराष्ट्राला परम दुःख झाले होते. त्या वेळी त्याने जे काही बोलले, ते मी विचारतो; कृपा करून मला सांगा.

प्राप्तवान्having obtained / attained
प्राप्तवान्:
Karta
TypeVerb
Rootप्राप् (धातु)
Formभूत (कृत्-प्रयोगः), क्तवतुँ, पुं, प्रथमा, एकवचन
परम्supreme, very great
परम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
दुःखम्sorrow, grief
दुःखम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
पुत्रव्यसनजम्arising from the calamity concerning (one's) sons
पुत्रव्यसनजम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुत्रव्यसनज (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
महत्great, huge
महत्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
तस्मिन्in that (time/situation)
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, सप्तमी, एकवचन
यत्what, which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
उक्तवान्having said
उक्तवान्:
Karta
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formभूत (कृत्-प्रयोगः), क्तवतुँ, पुं, प्रथमा, एकवचन
कालेat the time
काले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुं, सप्तमी, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
ममof me / my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन, त्रिलिङ्ग
आचश्वtell (me), declare
आचश्व:
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु)
Formलोट्, मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
पृच्छतःof (me) asking / while (I am) asking
पृच्छतः:
TypeVerb
Rootपृच्छ् (धातु)
Formशतृ (वर्तमान-कृदन्त), पुं, षष्ठी, एकवचन

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
D
Dhṛtarāṣṭra
D
Dhṛtarāṣṭra's sons (the Kauravas)