Shloka 3
महागजा भ्राकुलमस्त्रतोयं वादित्रनेमीतलशब्दवच्च । हिरण्यचित्रायुधविद्युतं च शरासिनाराचमहास्त्रधारम्
sañjaya uvāca | mahāgajā bhrākulam astratoyaṃ vāditranemītalaśabdavat ca | hiraṇyacitrāyudhavidyutaṃ ca śarāsinārācamahāstradhāram |
संजय म्हणाला— तो रणक्रम हळूहळू ऋतुविरहित क्रूर व अनिष्टकारी पावसासारखा झाला. महागजांचे समूह मेघघटेसारखे छाया करून उभे राहिले. अस्त्रेच जणू जल; वाद्यांचा आणि रथचक्रांचा घर्घर नाद मेघगर्जनेसारखा वाटू लागला. सुवर्णजडित विचित्र आयुधे विजेसारखी चमकू लागली आणि बाण, खड्ग व नाराच इत्यादी महास्त्रांची अखंड धारावृष्टि पडू लागली।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse offers an ethical warning through imagery: war, even when framed as kṣatriya duty, rapidly becomes an indiscriminate, seasonless calamity—like a destructive storm—where human life is consumed amid noise, speed, and spectacle.
Sañjaya narrates the battle’s escalation: elephants mass like clouds, weapons fall like rain, gold-ornamented arms flash like lightning, and the roar of drums and wheels resembles thunder; the fighting intensifies into a blood-flowing slaughter of warriors.