Shloka 8

Devanagari script

महारथान्‌ नागवरान्‌ हयांश्न पदातिमुख्यानपि च प्रमथ्य । एको भीमो धार्त॑राष्ट्रेषु मग्नः स मामुपालब्धुमरिंदमो5हति,जो शत्रुपक्षके महारथियों, गजराजों, घोड़ों और प्रधान-प्रधान पैदल योद्धाओंको भी रौंदकर दुर्योधनकी सेनाओंमें घुस गये हैं, वे एकमात्र शत्रुदमन भीमसेन ही मुझे उलाहना देनेके अधिकारी हैं

Transliteration

mahārathān nāgavarān hayāṁś ca padātimukhyān api ca pramathya | eko bhīmo dhārtarāṣṭreṣu magnaḥ sa mām upālabdhum ariṁdamo 'rhati ||

Translation

शत्रुपक्षातील महारथी, गजराज, घोडे आणि श्रेष्ठ पायदळ योद्धे यांना चिरडून भीम एकटाच धार्तराष्ट्रांच्या सैन्यात खोलवर घुसला आहे. तोच शत्रुदमन भीमसेन मला उलाहना देण्यास पात्र आहे.

Word by Word

महारथान्great chariot-warriors

नागवरान्excellent elephants

हयान्horses

चand

पदातिमुख्यान्chief foot-soldiers

अपिeven/also

प्रमथ्यhaving crushed/overpowered

एकःalone

भीमःBhima

धार्तराष्ट्रेषुamong the Dhartarashtras (Kauravas)

मग्नःplunged/immersed (entered deep)

सःhe

माम्me

उपालब्धुम्to reproach/blame

अरिंदमःenemy-subduer

अर्हतिis worthy/has the right

Speaker

अजुन उवाच

Characters & Entities

Arjuna

Bhima (Bhimasena)

Dhartarashtras (Kaurava forces)

great chariot-warriors (mahāratha)

elephants

horses

foot-soldiers (infantry)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes