Shloka 203
कर्णस्य सेनापत्यं, माकरव्यूहः, पाण्डवानामर्धचन्द्रव्यूहः
Karna’s Command; Mākara Formation; Pandava Crescent Counter-Array
व्यवस्थिता योद्धुकामा नराग्रया: प्रहारिणो मानिन: सत्यसंधा: । वीर श्रुतायु, धृतायुध, चित्रांगद और वीर चित्रसेन--ये सभी प्रहारकुशल स्वाभिमानी और सत्यप्रतिज्ञ नरश्रेष्ठ आपके लिये युद्ध करनेको तैयार खड़े हैं
vyavasthitā yoddhukāmā narāgrayāḥ prahāriṇo māninaḥ satyasaṃdhāḥ | vīra śrutāyuḥ dhṛtāyudhaḥ citrāṅgadaś ca vīraś citrasenaś ca—ete sarve prahārakuśalāḥ svābhimāninaḥ satyapratijñā narottamāḥ tava kṛte yuddhāya sajjāḥ sthitāḥ |
संजय म्हणाला—युद्धासाठी उत्सुक असे नरश्रेष्ठ, प्रहारकुशल, स्वाभिमानी आणि सत्यप्रतिज्ञ योद्धे सज्ज होऊन उभे आहेत. वीर श्रुतायु, धृतायुध, चित्रांगद आणि वीर चित्रसेन—हे सर्व प्रहारात निपुण, आत्मसम्मानी व सत्यव्रती, तुमच्यासाठी युद्धास तयार आहेत.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the warrior-ethic where honor (māna) and fidelity to one’s word (satya-saṃdhi, satya-pratijñā) are treated as binding moral forces. Read ethically, it shows how vows and loyalty can powerfully motivate action in war—raising the question of whether steadfastness serves dharma or merely a chosen side.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that several named heroes—Śrutāyu, Dhṛtāyudha, Citrāṅgada, and Citrasena—are already drawn up in battle formation, eager and prepared to fight on his side, described as expert combatants who take pride in honor and keep their pledges.