Shloka 9
कृष्णोपदेशः, अर्जुनस्य क्षमा-याचनम्, कर्णवध-अनुज्ञा
Krishna’s Counsel, Arjuna’s Apology, and Authorization for Karṇa’s Slaying
एते रथै: परिवृता वीर्यवन्तो महाबला: । भीमसेनं समासाद्य समन्तात् पर्यवारयन्,श्रुतर्वा, दुर्धर, क्राथ (क्रथन), विवित्सु, विकट (विकटानन), सम, निषंगी, कवची, पाशी, नन्द, उपनन्द, दुष्प्रधर्ष, सुबाहु, वातवेग, सुवर्चा, धनुग्राह, दुर्मद, जलसन्ध, शल और सह--ये महाबली और पराक्रमी आपके पुत्रगण, बहुसंख्यक रथोंसे घिरकर भीमसेनके पास जा पहुँचे और उन्हें सब ओरसे घेरकर खड़े हो गये
sañjaya uvāca |
ete rathaiḥ parivṛtā vīryavanto mahābalāḥ |
bhīmasenaṃ samāsādya samantāt paryavārayan |
śrutarvā durdharaḥ krāthaḥ (krathanaḥ) vivitsuḥ vikaṭaḥ (vikaṭānanaḥ) samaḥ niṣaṅgī kavacī pāśī nandaḥ upanandaḥ duṣpradharṣaḥ subāhuḥ vātavegaḥ suvarcāḥ dhanugrāhaḥ durmadaḥ jalasandhaḥ śalaḥ saha ca—ete mahābalinaḥ parākramiṇaś ca tava putrāḥ bahusaṅkhyakaiḥ rathaiḥ parivṛtya bhīmasenasya samīpaṃ jagmuḥ, taṃ ca sarvataḥ paryavārya tasthuḥ |
संजय म्हणाला—रथांनी वेढलेले, पराक्रमी व महाबलवान असे ते वीर भीमसेनाजवळ येऊन त्याला सर्व बाजूंनी घेरून उभे राहिले. श्रुतर्वा, दुर्धर, क्राथ (क्रथन), विवित्सु, विकट (विकटानन), सम, निषंगी, कवची, पाशी, नंद, उपनंद, दुष्प्रधर्ष, सुबाहु, वातवेग, सुवर्चा, धनुग्राह, दुर्मद, जलसंध, शल आणि सह—हे राजन्, तुमचे हे महाबली व पराक्रमी पुत्र अनेक रथांसह भीमाकडे धावून गेले आणि त्याला चहूबाजूंनी वेढून ठाण मांडून उभे राहिले.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a recurring Mahābhārata tension between individual prowess and collective strategy: in war, even extraordinary strength (Bhīma’s) is met with coordinated force. Ethically, it reflects the battlefield’s grim logic—victory often depends less on single combat ideals and more on tactical containment and numbers.
Sañjaya reports that many of Dhṛtarāṣṭra’s sons/warriors, riding in numerous chariots, advance toward Bhīma and form an encircling ring around him, attempting to trap and overwhelm him from all directions.