Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

अर्जुनस्य द्रोणिप्रतिघातः कर्णोपसर्पणं च

Arjuna Checks Droṇaputra; Karṇa Advances

नकुलं त्रिंशता बाणै: शतानीकं च सप्तभि: । शिखण्डिनं च दशभिर्धर्मराजं॑ शतेन च,तदनन्तर पुन: कौरव और पाण्डव योद्धा निर्भय होकर एक-दूसरेसे भिड़ गये। एक ओर युधिष्ठिर आदि कुन्तीपुत्र थे और दूसरी ओर कर्ण आदि हमलोग ।। इति श्रीमहा भारते कर्णपर्वणि संकुलयुद्धे अष्टचत्वारिंशो डध्याय:

sañjaya uvāca |

nakulaṁ triṁśatā bāṇaiḥ śatānīkaṁ ca saptabhiḥ |

śikhaṇḍinaṁ ca daśabhir dharmarājaṁ śatena ca |

tad-anantaraṁ punaḥ kauravāḥ pāṇḍavāś ca yoddhā nirbhayāḥ parasparaṁ samabhidudruvuḥ |

ekato yudhiṣṭhirādayaḥ kuntīputrāḥ, anyato karṇādayo vayam ||

त्याने नकुलाला तीस बाणांनी, शतानीकाला सातांनी, शिखंडीला दहांनी आणि धर्मराज युधिष्ठिराला शंभर बाणांनी जखमी केले. त्यानंतर कौरव व पांडव योद्धे निर्भय होऊन पुन्हा एकमेकांवर तुटून पडले आणि निकराच्या संग्रामात भिडले. एका बाजूला युधिष्ठिरादी कुंतीपुत्र, तर दुसऱ्या बाजूला कर्णादी आमचे सैन्य. इति श्रीमहाभारते कर्णपर्वणि संकुलयुद्धे अष्टचत्वारिंशोऽध्यायः।

नकुलम्Nakula
नकुलम्:
Karma
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Accusative, Singular
त्रिंशताwith thirty
त्रिंशता:
Karana
TypeNoun
Rootत्रिंशत्
FormFeminine, Instrumental, Singular
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
शतानीकम्Śatānīka
शतानीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootशतानीक
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सप्तभिःwith seven
सप्तभिः:
Karana
TypeNoun
Rootसप्त
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
शिखण्डिनम्Śikhaṇḍin
शिखण्डिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिखण्डिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
दशभिःwith ten
दशभिः:
Karana
TypeNoun
Rootदश
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
धर्मराजम्Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Accusative, Singular
शतेनwith a hundred
शतेन:
Karana
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root

संजय उवाच

S
Sañjaya
N
Nakula
Ś
Śatānīka
Ś
Śikhaṇḍin
D
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
K
Kauravas
P
Pāṇḍavas
K
Karṇa
A
arrows (bāṇa)

Educational Q&A

The verse highlights the battlefield dimension of kṣatriya-dharma: fearlessness and steadfast engagement in duty, even when the righteous king (Dharmarāja) is directly attacked. It also implicitly points to the ethical tension of war—valor and obligation operating amid escalating harm.

Sañjaya reports that Karṇa (or the Kaurava champion in context) wounds key Pāṇḍava-side warriors—Nakula, Śatānīka, Śikhaṇḍin, and especially Yudhiṣṭhira with a hundred arrows—after which both armies again charge and clash fearlessly, forming two opposing fronts: Yudhiṣṭhira’s party versus Karṇa’s.