Shloka 11
दद्यां तस्मै सवत्सानां यो मे ब्रूयाद् धनंजयम् । 'जो मुझे अर्जुनका पता बता देगा, उसे मैं चार सौ सवत्सा दुधारू गौएँ दूँगा, जिनके सींगोंमें सोने मढ़े होंगे ।। १० है ।। न चेत् तदभिमन्येत पुरुषो<र्जुनदर्शिवान्,“यदि अर्जुनको दिखानेवाला पुरुष उस धनको पूर्ण नहीं समझेगा तो उसे और भी उत्तम धन, श्वैत रंगके पाँच सौ घोड़े दूँगा, जो सोनेके साज-बाजसे सुसज्जित तथा विशुद्ध मणियोंके आभूषणोंसे विभूषित होंगे
sañjaya uvāca | dadyāṁ tasmai savatsānāṁ yo me brūyād dhanañjayam | na cet tad abhimanyeta puruṣo 'rjunadarśivān |
संजय म्हणाला— “जो मला धनंजय (अर्जुन) कुठे आहे ते सांगेल, त्याला मी वासरांसह चारशे दुभत्या गायी देईन, ज्यांचे शिंग सोन्याने मढवलेले असतील. आणि जर अर्जुनाला प्रत्यक्ष पाहिलेला पुरुष ते धन अपुरे मानील, तर मी त्याला आणखी श्रेष्ठ संपत्ती देईन—पाचशे शुभ्र घोडे, सुवर्णसाजाने सज्ज आणि निर्मळ मण्यांच्या भूषणांनी विभूषित।”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how, in the pressure of war, leaders may resort to powerful material incentives to obtain crucial intelligence. It implicitly raises an ethical tension: wealth can be used to motivate action, but it can also tempt people to betray loyalties or distort truth, showing the moral fragility of information-gathering in conflict.
Sanjaya reports an offer of escalating rewards for information about Arjuna’s whereabouts: first, four hundred milch-cows with calves; if that is deemed insufficient by someone who has actually seen Arjuna, then an even greater reward of five hundred white horses adorned with gold and gems.