Shloka 4
कर्णेन व्यूहविधानम् — Karṇa’s Battle Formation and the Pāṇḍava Counter-Plan
Adhyāya 31
तत्त्वामप्रतिवीर्याद्य शत्रुपक्षक्षयावह । मद्रेश्वर प्रयाचेडहं शिरसा विनयेन च,'शत्रुपक्षका विनाश करनेवाले, अनुपम शक्तिशाली, रथियोंमें श्रेष्ठ मद्रराज! मैं मस्तक झुकाकर विनयपूर्वक आपसे यह याचना करता हूँ कि आप अर्जुनके विनाश और मेरे हितके लिये प्रेमपूर्वक कर्णका सारथ्य कीजिये
tattvām aprativīryādya śatrupakṣakṣayāvaha | madreśvara prayāce 'haṃ śirasā vinayena ca ||
संजय म्हणाला—“शत्रुपक्षाचा क्षय करणाऱ्या, अनुपम पराक्रमी मद्रेश्वरा! मी मस्तक झुकवून विनयाने आपल्याला विनंती करीत आहे—अर्जुनाचा विनाश आणि माझ्या हितासाठी, कृपया प्रेमपूर्वक कर्णाचे सारथ्य स्वीकारा.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how persuasion and humility are used in wartime politics: even powerful figures are approached through praise and deference to secure strategic cooperation, raising ethical tension between personal advantage and righteous conduct.
Sanjaya addresses the king of Madra (Śalya), praising his unmatched valor and requesting—head bowed—that he willingly become Karna’s charioteer, aiming at Arjuna’s destruction and the speaker’s side’s benefit.