Shloka 70
Karna Reproves Shalya; Brahmin Reports on Bāhlīkas; Shalya’s Universalizing Rebuttal (कर्ण–शल्य संवादः)
Devanagari script
संजय उवाच एवमुक्तस्तव सुतः कर्णेनाहवशोभिना । सम्पूज्य सम्प्रह्ृष्टात्मा ततो राधेयमब्रवीत्,संजय कहते हैं--राजन! युद्धमें शोभा पानेवाले कर्णके ऐसा कहनेपर आपके पुत्र दुर्योधनका मन प्रसन्न हो गया। फिर उसने राधापुत्र कर्णका पूर्णतः सम्मान करके उससे कहा
Translation
संजय म्हणाला—हे राजन्! युद्धात शोभणाऱ्या कर्णाने असे म्हटल्यावर तुमचा पुत्र (दुर्योधन) अत्यंत प्रसन्न झाला. मग त्याने राधेय कर्णाचा यथोचित सन्मान करून त्याला म्हटले.
Word by Word
संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्तःhaving been addressed / spoken to
उक्तः:
TypeVerb
Rootवच्
FormMasculine, Nominative, Singular, kta (past passive participle)
तवyour
तव:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
सुतःson
सुतः:
Karta
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्णेनby Karna
कर्णेन:
Karana
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Instrumental, Singular
आहव-शोभिनाglorious in battle
आहव-शोभिना:
Karana
TypeAdjective
Rootआहवशोभिन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
सम्पूज्यhaving duly honored
सम्पूज्य:
TypeVerb
Rootसम्+पूज्
Formlyap (absolutive/gerund)
सम्प्रहृष्ट-आत्माwith delighted heart
सम्प्रहृष्ट-आत्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्प्रहृष्टात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
राधेयम्Radheya (Karna)
राधेयम्:
Karma
TypeNoun
Rootराधेय
FormMasculine, Accusative, Singular
अब्रवीत्said / spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect, 3rd, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes