Shloka 69

Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)

Devanagari script

भग्नाक्षकूबरान्‌ कांश्रचिदू भग्नचक्रांश्व भारत । विपताकध्वजांश्वान्याज्छिन्नेषादण्डबन्धुरान्‌,भरतनन्दन! कितने ही रथोंके धुरे और कूबर टूट गये थे, पहिये टूक-टूक हो गये थे, पताका और ध्वज खण्डित हो गये थे तथा ईषादण्ड और बन्धुरोंके टुकड़े-टुकड़े हो गये थे

Transliteration

sañjaya uvāca | bhagnākṣakūbarān kāṃścid u bhagnacakrāṃś ca bhārata | vipaṭākadhvajāṃś cānyān chinnēṣādaṇḍabandhurān, bharatanandana ||

Translation

संजय म्हणाला—हे भारत! काही रथांचे धुरे व कूबर तुटले होते, काहींची चाके चुरडून तुकडे झाली होती. तसेच, हे भरतनंदना, काहींच्या पताका व ध्वज फाटून पडले होते आणि ईषादंड व बंधुर कापून तुकडे-तुकडे झाले होते.

Word by Word

भग्नbroken

अक्षaxles

कूबरान्chariot-poles/yokes (kūbara)

कांश्चित्some

भग्नbroken

चक्रान्wheels

चand

भारतO Bhārata

विपताकwith fallen/broken banners

ध्वजान्standards/flags

चand

अन्यान्others

चand

छिन्नcut/broken

ईषादण्डpole-shafts (īṣā + daṇḍa)

बन्धुरान्chariot-yokes/crossbars (bandhura)

भरतनन्दनO descendant/delight of Bharata

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Dhṛtarāṣṭra (implied by addresses: bhārata, bharatanandana)

chariots (ratha)

axle (akṣa)

yoke (kūbara)

wheel (cakra)

banner (paṭākā)

standard (dhvaja)

chariot-shaft/pole (īṣā/daṇḍa)

fasteners/bindings (bandhura)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes