Shloka 3
Adhyāya 18 — Sequential Duels and Formation Pressure
Ulūka–Yuyutsu; Śakuni–Sutasoma; Kṛpa–Dhṛṣṭadyumna; Kṛtavarmā–Śikhaṇḍin
धुर्यान् धुर्यगतान् सूतान् ध्वजांश्वापासिसायकान् | पाणीन् पाणिगतं शस्त्र बाहूुनपि शिरांसि च,पाण्डुनन्दन अर्जुनने भल्ल, क्षुर, अर्धचन्द्र और वत्सदन््त नामक अस्त्रोंद्वारा समरांगणमें सामना करनेवाले विपक्षी वीरोंके रथोंमें जुते हुए धुरंधर अश्वों, सारथियों, ध्वजों, धनुषों, सायकों, तलवारों, हाथों, हाथमें रखे हुए शस्त्रों, भुजाओं तथा मस्तकोंको भी काट डाला
sañjaya uvāca | dhuryān dhuryagatān sūtān dhvajāṁśvāpāsisāyakān | pāṇīn pāṇigataṁ śastraṁ bāhūn api śirāṁsi ca |
पांडुनंदन अर्जुनाने भल्ल, क्षुर, अर्धचंद्र आणि वत्सदंत बाणांनी रणांगणात समोर उभ्या असलेल्या शत्रुवीरांच्या रथांना जुतेले धुरंधर घोडे, सारथी, ध्वज, धनुष्य, बाण, तलवारी—तसेच हात, हातातील शस्त्रे, भुजा आणि मस्तकेही छिन्नभिन्न केली।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the grim reality of righteous warfare (kṣatriya-dharma): even when undertaken as duty, battle entails severe, irreversible harm. It invites reflection on responsibility, restraint, and the moral weight carried by warriors and leaders who choose war.
Sañjaya reports Arjuna’s devastating effectiveness in combat: using specialized arrows, he disables enemy chariots by cutting down yoked horses, charioteers, standards, and weapons, and he even severs limbs and heads of opposing fighters who confront him.