Shloka 15
Adhyāya 18 — Sequential Duels and Formation Pressure
Ulūka–Yuyutsu; Śakuni–Sutasoma; Kṛpa–Dhṛṣṭadyumna; Kṛtavarmā–Śikhaṇḍin
नराश्वनागा नाराचै: संस्यूता: सव्यसाचिना । बश्रमुश्नस्खलुः पेतुर्नेदुर्मम्लुश्ष मारिष,मान्यवर! सव्यसाची अर्जुनके नाराचोंसे गुथे हुए हाथी, घोड़े और मनुष्य चक्कर काटते, लड़खड़ाते, गिरते, चिल्लाते और मन मारकर रह जाते थे
narāśvanāgā nārācaiḥ saṃsyūtāḥ savyasācinā | babhramuś ca skhaluḥ petur nedur māmruś ca māriṣa ||
संजय म्हणाला—मान्यवर! सव्यसाचीच्या नाराचांनी भेदून जखडलेले नर, घोडे व हत्ती गरगरत, डगमगत, पडत; आक्रोश करत आणि अखेरीस मनाने खचून जात होते.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the immediate human and animal suffering produced by martial excellence in war, pointing to the ethical weight of violence: skill and duty on the battlefield still generate painful consequences that overwhelm living beings.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Arjuna’s arrows (nārācas) have transfixed men, horses, and elephants, causing them to reel, stumble, fall, cry out, and collapse in despair amid the ongoing battle.