Shloka 7
द्विरदस्यन्दनाश्रे भ्य: पेतुर्वीरा द्विषद्धता: । विमानेभ्यो यथा क्षीणे पुण्ये स्वर्गसदस्तथा,शत्रुओंद्वारा मारे गये वीर हाथी, रथ और घोड़ोंसे उसी प्रकार गिर रहे थे, जैसे स्वर्गवासी जीव पुण्य क्षीण होनेपर वहाँके विमानोंसे नीचे गिर पड़ते हैं श्रुतकर्माणमायान्तं चित्रसेनो महीपति: । प्रतिविन्ध्यस्तथा चित्र चित्रकेतनकार्मुकम् सामने आते हुए श्रुतकर्माको राजा चित्रसेनने रोका तथा प्रतिविंध्यने विचित्र ध्वज और धनुषवाले चित्रका सामना किया
sañjaya uvāca |
dviradasyandanāśrebhyaḥ petur vīrā dviṣaddhatāḥ |
vimānebhyo yathā kṣīṇe puṇye svargasadas tathā ||
śrutakarmāṇam āyāntaṃ citraseno mahīpatiḥ |
prativindhyas tathā citraṃ citraketanakārmukam ||
संजय म्हणाला—शत्रूंनी मारलेले वीर हत्ती, रथ आणि घोड्यांवरून असे कोसळत होते, जसे स्वर्गातील जीव पुण्य क्षीण झाल्यावर तेथील विमानांतून खाली पडतात. पुढे येणाऱ्या श्रुतकर्माला राजा चित्रसेनाने रोखले आणि प्रतिविंध्याने विचित्र ध्वज व धनुष्य असलेल्या चित्राचा सामना केला.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores impermanence and karmic causality: even heavenly status is not permanent—when puṇya (merit) is exhausted, one falls. The battlefield image mirrors this moral truth, reminding that worldly and otherworldly attainments are contingent and transient.
Sanjaya describes warriors falling from elephants and chariots under enemy blows, likening their fall to celestial beings dropping from vimānas when merit ends. He then notes specific engagements: King Chitrasena intercepts Shrutakarman, and Prativindhya meets Chitra, marked by a distinctive banner and bow.