Shloka 96
भीष्मस्य मध्याह्नयुद्धवर्णनम् / Mid-day Battle Description: Bhīṣma Engaged by the Pāñcālas
निन्दामि भृशमात्मानं धिगस्तु क्षत्रजीविकाम् । 'युधिष्ठिरने आधा राज्य अथवा पाँच गाँव माँगे थे, परंतु दुर्बुद्धि दुर्योधनने उनकी माँग पूरी नहीं की। आज क्षत्रिय वीरोंको रणभूमिमें सोते देख मैं सबसे अधिक अपनी निन्दा करता हूँ। क्षत्रियोंकी इस जीविकाको धिक्कार है,इति श्रीमहाभारते भीष्मपर्वणि भीष्मवधपर्वणि अष्टमदिवसयुद्धावहारे षण्णवतितमो<ध्याय:
sañjaya uvāca |
nindāmi bhṛśam ātmānaṃ dhig astu kṣatrajīvikām |
yudhiṣṭhireṇa ardhaṃ rājyaṃ athavā pañca grāmān yācitaṃ, parantu durbuddhinā duryodhanena sā yācanā na pūritā |
adya kṣatriyavīrān raṇabhūmau śayānān dṛṣṭvā ahaṃ sarvebhyaḥ adhikaṃ svām eva nindāmi |
kṣatriyāṇām asyā jīvikāyāḥ dhig astv iti ||
मी स्वतःची अत्यंत निंदा करतो; क्षत्रियांची ही जीविका धिक्कारास्पद आहे. युधिष्ठिराने अर्धे राज्य किंवा केवळ पाच गावे मागितली होती; पण दुर्बुद्धी दुर्योधनाने ती मागणीही मान्य केली नाही. आज रणभूमीवर शूर क्षत्रिय पडलेले पाहून मी सर्वांत अधिक स्वतःलाच धिक्कारतो; या युद्धजीविकेला धिक्कार असो.
संजय उवाच