Previous Verse
Next Verse

Shloka 89

भीष्मशिबिरगमनम् — Duryodhana’s Visit to Bhīṣma’s Camp and the Command Appeal

इस प्रकार श्रीमह्ााभारत भीष्मपर्वके अन्तर्गत भीष्यवधपर्वमें आठवें दिनके युद्धसे सम्बन्ध रखनेवाला नवासीवाँ अध्याय पूरा हुआ,दृष्टवा द्रोणस्य विक्रान्तं पाण्डवान्‌ भयमाविशत्‌ | एक एव रणे शक्तो निहन्तुं सर्वसैनिकान्‌ द्रोणाचार्यका पराक्रम देखकर तो पाण्डवोंके मनमें भय समा गया। महाराज! वे युद्धस्थलमें द्रोणाचार्यसे पीड़ित होकर कहने लगे कि “रणभूमिमें अकेले द्रोणाचार्य ही समस्त सैनिकोंको मार डालनेकी शक्ति रखते हैं। फिर जब ये भूमण्डलके सुविख्यात शूरवीर योद्धाओंके समुदायोंसे घिरे हुए हैं, तब तो इनकी विजयके लिये कहना ही क्‍या है?”

dṛṣṭvā droṇasya vikrāntaṃ pāṇḍavān bhayam āviśat | eka eva raṇe śakto nihantuṃ sarvasainikān ||

द्रोणाचार्यांचा विक्रांत पराक्रम पाहून पांडवांच्या मनात भय दाटले. रणांगणात त्यांच्या आघाताने पीडित होऊन ते म्हणू लागले—“युद्धात एकटे द्रोणाचार्यच सर्व सैन्याचा संहार करण्यास समर्थ आहेत.”

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive), कर्तरि
द्रोणस्यof Droṇa
द्रोणस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Genitive, Singular
विक्रान्तम्valour, prowess
विक्रान्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविक्रान्त
FormNeuter, Accusative, Singular
पाण्डवान्the Pāṇḍavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
भयम्fear
भयम्:
Karta
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Nominative, Singular
आविशत्entered, seized
आविशत्:
TypeVerb
Rootआ + विश्
FormImperfect (लङ्), Third, Singular, Parasmaipada
एकःalone, single
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
शक्तःable, capable
शक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootशक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
निहन्तुम्to slay
निहन्तुम्:
TypeVerb
Rootनि + हन्
Formतुमुन् (infinitive), कर्तरि
सर्वall
सर्व:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
सैनिकान्soldiers
सैनिकान्:
Karma
TypeNoun
Rootसैनिक
FormMasculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Droṇa (Droṇācārya)
P
Pāṇḍavas
B
battlefield (raṇa)