Shloka 27
भीष्मशिबिरगमनम् — Duryodhana’s Visit to Bhīṣma’s Camp and the Command Appeal
गजो गवाक्षो वृषभश्चर्मवानार्जव: शुक: । षडेते बलसम्पन्ना निर्ययुर्महतो बलातू,जिनका स्पर्श वायुवेगके समान दुःसह था, जो वेगमें वायुकी समानता करते थे, ऐसे बलसम्पन्न नयी अवस्थावाले उत्तम घोड़ोंपर सवार हो गज, गवाक्ष, वृषभ, चर्मवान्ू, आर्जव और शुक--ये छ: बलवान् वीर अपनी विशाल सेनासे बाहर निकले
sañjaya uvāca |
gajo gavākṣo vṛṣabhaś carmavān ārjavaḥ śukaḥ |
ṣaḍ ete balasampannā niryayur mahato balāt ||
ज्यांचा स्पर्श वायुवेगासारखा असह्य होता आणि ज्यांची गती वाऱ्यासमान होती—अशा बलसंपन्न, नव्याने प्रशिक्षित उत्तम घोड्यांवर आरूढ होऊन गज, गवाक्ष, वृषभ, चर्मवान, आर्जव आणि शुक—हे सहा पराक्रमी वीर आपल्या विशाल सैन्यातून बाहेर पडले.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ideal of decisive action and courage in battle: capable warriors, equipped with swift mounts and backed by a great host, step forward to engage. Ethically, it reflects the Mahābhārata’s recurring theme that duty in war involves readiness, discipline, and resolve, even amid the larger tragedy of conflict.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that six named warriors—Gaja, Gavākṣa, Vṛṣabha, Carmavān, Ārjava, and Śuka—ride out from their main army on exceptionally swift horses, moving forward from the larger formation as the battle action intensifies.