Shloka 14
Adhyāya 92: Irāvanta-śoka, punaḥ-pravṛttiḥ saṅgrāmasya
Arjuna’s grief and the battle’s renewed intensity
मध्याल्वे सुमहारौद्र: संग्राम: समपद्यत । लोकक्षयकरो राजंस्तन्मे निगदत: शृणु,राजन्! उस दिन दोपहर होते-होते बड़ा भयंकर संग्राम होने लगा, जो सम्पूर्ण जगत्के योद्धाओंका विनाश करनेवाला था। वह सब मैं कह रहा हूँ, सुनिये
madhyāhne sumahāraudraḥ saṅgrāmaḥ samapadyata | lokakṣayakaro rājan tan me nigadataḥ śṛṇu, rājan ||
राजन्! दुपार होताच अत्यंत रौद्र असा संग्राम पेटला, जो लोकक्षय करणारा होता. मी जे सांगतो ते लक्ष देऊन ऐका.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the catastrophic moral weight of war: once unleashed, it escalates into a force that consumes entire communities (“world-destroying”), reminding the listener that violence rapidly exceeds human control and brings collective ruin.
Sañjaya, reporting to King Dhṛtarāṣṭra, announces that by noon the fighting has intensified into a terrifying, all-consuming battle, and he invites the king to listen as he narrates the ensuing events.