Shloka 51
Irāvān-nidhana-anantaraṃ Ghaṭotkaca-nādaḥ
After Irāvān’s fall: Ghaṭotkaca’s roar and the clash with Duryodhana
अद्य ते दर्शयिष्यामि पूर्वप्रेतानू पितामहान् । “वीर! मैं जानता हूँ, तुम पाण्डवोंके पूर्ववैरी और योद्धाओंमें अत्यन्त उत्तम हो। तुमलोगोंने जो अन्याय किया है, उसका यह अत्यन्त भयंकर फल आज प्राप्त हुआ है, इसे देखो। आज मैं तुम्हें तुम्हारे पहलेके मरे हुए पितामहोंका दर्शन कराऊँगा” || ५० इ ।।
sañjaya uvāca | adya te darśayiṣyāmi pūrvapretānū pitāmahān |
संजय म्हणाला—आज मी तुला तुझे पूर्वी दिवंगत पितामह दाखवीन. हे वीर, तू पांडवांचा जुना वैरी आणि योद्ध्यांत अत्यंत श्रेष्ठ आहेस, हे मला ठाऊक आहे. तुम्ही केलेल्या अन्यायाचे हे अत्यंत भयंकर फळ आज प्राप्त झाले आहे—ते पाहा.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames war as a moral arena where past actions bear fruit: wrongdoing matures into visible consequences, and even lineage and memory (forefathers) become witnesses to ethical failure.
Sañjaya speaks of making someone ‘see’ their departed forefathers, a dramatic warning that the present crisis is the fearful result of prior injustice, intensifying the psychological and ethical pressure within the battlefield context.