Shloka 54
Adhyāya 86: Irāvān’s Lineage, Cavalry Clash, and the Māyā-Duel Ending in Irāvān’s Fall
7॑८...- >> (५-.२+ विक्डसंसाप्कमेप तछ त॑ विसंज्ञं निपतितं सूतः सम्प्रेक्ष्य संयुगे । अपोवाह रथेनाजौ यमाभ्यामभिपीडितम्,युद्धस्थलमें नकुल और सहदेवद्वारा पीड़ित होकर उन्हें अचेत हो रथपर गिरा हुआ देख सारथि रथद्वारा रणभूमिसे बाहर हटा ले गया
nakula-sahadevābhyāṁ pīḍitaṁ yuddha-sthale visañjñaṁ ratha-sthaṁ nipatitaṁ sūtaḥ saṁprekṣya saṁyuge | apovāha rathenājau yama-ābhyām abhipīḍitam ||
संजय म्हणाला—रणांगणात नकुल व सहदेव यांच्या प्रहारांनी पीडित होऊन बेशुद्ध पडलेला, रथावर कोसळलेला त्याला पाहून सारथ्याने युद्धाच्या मध्यातच रथाने त्याला त्वरेने रणभूमीबाहेर नेले.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid warfare, dharma includes discernment and responsibility: when a combatant is incapacitated, the charioteer’s duty shifts from aggression to protection and withdrawal, highlighting restraint and care for life within the harsh context of battle.
Nakula and Sahadeva have grievously struck an opposing warrior, leaving him unconscious and fallen on the chariot. Observing this, the charioteer removes him from the battlefield by driving the chariot away, preventing further harm.