Shloka 49
Adhyāya 86: Irāvān’s Lineage, Cavalry Clash, and the Māyā-Duel Ending in Irāvān’s Fall
मद्रराजरथं तूर्ण छादयामासतु: क्षणात् | तदनन्तर एक ही रथपर बैठे हुए उन दोनों शूरवीरोंने क्षणभरमें अपने सुदृढ़ धनुषको खींचकर रणभूमिमें मद्रराजके रथको तुरंत ही आच्छादित कर दिया || ४८ है ।। स छाद्यमानो बहुभि: शरै: संनतपर्वभि:,अपने भानजोंके चलाये हुए झुकी हुई गाँठवाले बहुसंख्यक बाणोंसे आच्छादित होनेपर भी नरश्रेष्ठ शल्य पर्वतकी भाँति अडिगभावसे खड़े रहे; कम्पित या विचलित नहीं हुए। उन्होंने हँसते हुए-से उस शस्त्र-वर्षाको भी नष्ट कर दिया
sa chādyamāno bahubhiḥ śaraiḥ sannatapārva-bhiḥ | bhāgineyaiḥ prayuktaiś ca śalyas tasthau girir yathā ||
संजय म्हणाला—बहिणीच्या पुत्रांनी सोडलेल्या वाकड्या सांध्यांच्या असंख्य बाणांनी सर्व बाजूंनी झाकला गेल्यावरही नरश्रेष्ठ शल्य पर्वतासारखा अचल उभा राहिला; तो न डगमगला, न विचलित झाला. जणू हसतच त्याने ती शस्त्रवृष्टीही निष्फळ करून टाकली.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores steadfastness and self-mastery in adversity: even when overwhelmed by hostile force, the exemplary warrior remains composed and unwavering, meeting violence with disciplined resilience rather than panic.
Śalya, king of Madra, is struck and visually ‘covered’ by a dense volley of arrows shot by his nephews. Despite the barrage, he stands firm like a mountain and counters the weapon-shower, rendering it ineffective.