Shloka 33
Adhyāya 86: Irāvān’s Lineage, Cavalry Clash, and the Māyā-Duel Ending in Irāvān’s Fall
Devanagari script
निहत्य तान् शरान् राजा राक्षसस्य धनुश्नुतान् | भैमसेनिं रणे तूर्ण सर्वमर्मस्वताडयत्,राक्षस घटोत्कचके धनुषसे छूटे हुए उन सभी बाणोंको नष्ट करके राजा भगदत्तने रणक्षेत्रमें तुरंत ही घटोत्कचके सभी मर्मस्थानोंपर प्रहार किया
Transliteration
nihatyatān śarān rājā rākṣasasya dhanuścyutān | bhaimaseniṁ raṇe tūrṇaṁ sarvamarmasvatāḍayat ||
Translation
राक्षसाच्या धनुषातून सुटलेले ते बाण नष्ट करून राजा भगदत्ताने रणात तत्काळ भीमसेनपुत्रावर प्रहार केला आणि त्याच्या सर्व मर्मस्थाने लक्ष्य केली.
Word by Word
निहत्यhaving destroyed/killed
निहत्य:
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वा (absolutive), परस्मैपद-भाव (gerundial)
तान्those
तान्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
FormMasculine, Accusative, Plural
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
राक्षसस्यof the rākṣasa (demon)
राक्षसस्य:
TypeNoun
Rootराक्षस
FormMasculine, Genitive, Singular
धनुःwith (his) bow
धनुः:
Karana
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
नुतान्impelled/shot (forth)
नुतान्:
TypeAdjective
Rootनुद् (धातु)
Formक्त (past passive participle), Masculine, Accusative, Plural
भैमसेनिम्Bhīmasena’s son (Ghaṭotkaca)
भैमसेनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootभैमसेनि (भीमसेन-सम्बन्धी; घटोत्कच)
FormMasculine, Accusative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
तूर्णम्swiftly
तूर्णम्:
TypeIndeclinable
Rootतूर्ण
सर्वall
सर्व:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
मर्मसुin the vital spots
मर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमर्मन्
FormNeuter, Locative, Plural
अताडयत्struck/smit
अताडयत्:
TypeVerb
Rootतड् (धातु)
Formलङ् (imperfect), Past, 3rd, Singular, परस्मैपद
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaB
BhagadattaG
GhaṭotkacaB
BhīmasenaA
arrows (śara)B
bow (dhanuḥ)B
battlefield (raṇa)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes