Shloka 51
Dhṛtarāṣṭra–Sañjaya-saṃvādaḥ; madhyāhna-saṅgrāma-pravṛttiḥ
Dhritarashtra–Sanjaya dialogue and the midday battle escalation
षष्ट्या च त्रिंशता चैव तदद्भुतमिवा भवत् । भरतनन्दन! राजेन्द्र! जनेश्वर! धृष्टद्युम्नके बाणोंसे आच्छादित होनेपर भी आपके पुत्र दुर्योधनके मनमें व्यथा नहीं हुई। उसने युद्धस्थलमें धृष्टद्युम्नको तुरंत ही नब्बे बाणोंसे घायल कर दिया। वह एक अद्भुत-सी बात थी || ४९-५० ह ।। तस्य सेनापति: क्रुद्धो धनुश्चिच्छेद मारिष
ṣaṣṭyā ca triṃśatā caiva tad adbhutam ivābhavat | bharatanandana rājendra janeśvara dhṛṣṭadyumnake bāṇair ācchādite 'pi tava putrasya duryodhanasya manasi vyathā nābhavat | sa yuddhasthale dhṛṣṭadyumnam āśu navatyā bāṇair viddhavān | tad adbhutam iva || tasya senāpatiḥ kruddho dhanuś ciccheda māriṣa ||
संजय म्हणाला—साठ आणि तीस, एकूण नव्वद बाणांनी—हे जणू अद्भुतच होते. हे भरतनंदन, हे राजेंद्र, हे जनेश्वर! धृष्टद्युम्न बाणांनी आच्छादित झाला तरी तुमच्या पुत्र दुर्योधनाच्या मनात व्यथा उत्पन्न झाली नाही. रणात त्याने धृष्टद्युम्नाला त्वरेने नव्वद बाणांनी विद्ध केले; ते विलक्षणच होते. मग क्रुद्ध होऊन धृष्टद्युम्नाच्या सेनापतीने, हे पूज्य, त्याचे धनुष्य छेदून टाकले.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights battlefield steadfastness and the warrior ideal of remaining unshaken under pressure. Ethically, it also shows how epic narration can frame martial ferocity as ‘wondrous,’ inviting readers to reflect on the tension between valor and the destructive momentum of war.
Sanjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Duryodhana, undistressed even while Dhṛṣṭadyumna is showered with arrows, quickly wounds Dhṛṣṭadyumna with ninety arrows. Immediately after, an enraged commander (contextually tied to Dhṛṣṭadyumna’s side) cuts the bow, escalating the duel.