Shloka 9
अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः
Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment
धार्रराष्ट्रान सुसंक्रुद्धान् दृष्टया भीमो महारथ: । भीष्मेण समरे गुप्तां प्रविवेश महाचमूम्,दुःशासन, दुर्विषह, दुःसह, दुर्मद, जय, जयत्सेन, विकर्ण, चित्रसेन, सुदर्शन, चारुचित्र, सुवर्मा, दुष्कर्ण तथा कर्ण--ये तथा और भी बहुत-से आपके जो महारथी पुत्र समीप खड़े थे, उन्हें कुपित देखकर महारथी भीमसेनने समरभूमिमें भीष्मके द्वारा सुरक्षित विशाल कौरवसेनामें प्रवेश किया
sañjaya uvāca |
dhārtarāṣṭrān susaṅkruddhān dṛṣṭvā bhīmo mahārathaḥ |
bhīṣmeṇa samare guptāṃ praviveśa mahācamūm ||
(duḥśāsanaḥ durviṣahaḥ duḥsahaḥ durmadaḥ jayaḥ jayatsenaḥ vikarṇaḥ citrasenaḥ sudarśanaḥ cārucitraḥ suvarmā duṣkarṇaḥ tathā karṇaḥ—ete ca anye bahavo 'pi tava mahārathāḥ putrāḥ samīpe tiṣṭhantaḥ krodhāt prajvalitāḥ iti bhāvaḥ) ||
संजय म्हणाला—धृतराष्ट्राचे पुत्र अत्यंत क्रुद्ध झालेले पाहून महारथी भीमसेन रणांगणात भीष्माने संरक्षित केलेल्या त्या विशाल कौरवसेनेत घुसला. जवळच दुःशासन, दुर्विषह, दुःसह, दुर्मद, जय, जयत्सेन, विकर्ण, चित्रसेन, सुदर्शन, चारुचित्र, सुवर्मा, दुष्कर्ण आणि कर्ण—तसेच इतरही अनेक तुझे महारथी पुत्र—भीमाचा प्रवेश पाहून संतापाने पेटून उठले.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadfast resolve in the face of overwhelming opposition: Bhīma advances even when the enemy is shielded by Bhīṣma, suggesting that commitment to one’s duty (kṣatriya-dharma) requires courage and clarity even against formidable, socially ‘protected’ power.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīma, seeing the enraged Kaurava princes and warriors nearby, penetrates the massive Kaurava formation on the battlefield—an army defended under Bhīṣma’s protection—signaling an aggressive push into the enemy’s guarded ranks.