Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

मेरोर्दिग्वर्णनम् / Digvarṇana of Meru: Uttara-Kuru, Bhadrāśva, and Jambūdvīpa Motifs

तत्र स्वयंप्रभा देवी नित्यं वसति शाण्डिली । उत्तरेण तु शृड्गस्य समुद्रान्ते जनाधिप,वहाँ स्वयंप्रभा नामवाली शाण्डिली देवी नित्य निवास करती हैं। जनेश्वर! शृंगवान्‌ पर्वतके उत्तर समुद्रके निकट ऐरावत नामक वर्ष है। अतः इन शिखरोंसे संयुक्त यह वर्ष अन्य वर्षोकी अपेक्षा उत्तम है। वहाँ सूर्यदेव ताप नहीं देते हैं और न वहाँके मनुष्य बूढ़े ही होते हैं

tatra svayaṃprabhā devī nityaṃ vasati śāṇḍilī | uttareṇa tu śṛṅgasya samudrānte janādhipa |

तेथे ‘स्वयंप्रभा’ नावाची शाण्डिली देवी नित्य वास करते. हे जनाधिप! त्या शिखराच्या उत्तरेस, समुद्राच्या काठी, एक प्रदेश आहे.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
स्वयम्-प्रभाSelf-luminous (named) Svayaṃprabhā
स्वयम्-प्रभा:
Karta
TypeNoun
Rootस्वयम्-प्रभा
FormFeminine, Nominative, Singular
देवीgoddess
देवी:
Karta
TypeNoun
Rootदेवी
FormFeminine, Nominative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्यम्
वसतिdwells
वसति:
TypeVerb
Rootवस्
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada
शाण्डिलीŚāṇḍilī (name/epithet)
शाण्डिली:
Karta
TypeNoun
Rootशाण्डिली
FormFeminine, Nominative, Singular
उत्तरेणto the north of
उत्तरेण:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootउत्तर
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
शृङ्गस्यof the peak/horn (i.e., mountain peak)
शृङ्गस्य:
TypeNoun
Rootशृङ्ग
FormNeuter, Genitive, Singular
समुद्र-अन्तेat the end/shore of the ocean
समुद्र-अन्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमुद्र-अन्त
FormMasculine, Locative, Singular
जन-अधिपO lord of people (king)
जन-अधिप:
TypeNoun
Rootजनाधिप
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śāṇḍilī (devī)
S
Svayaṃprabhā
S
samudra (ocean)
Ś
śṛṅga (peak/summit)