Shloka 2
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — इरावान्-आवन्त्ययोः युद्धम्, घटोत्कच-भगदत्त-संघर्षः, मद्रेश्वर-विक्षेपः
Dhṛtarāṣṭra–Sañjaya Dialogue: Irāvān vs the Avanti princes; Ghaṭotkaca vs Bhagadatta; Śalya checked by the Mādrī twins
Devanagari script
हृष्टमस्माकमत्यन्तमभिकामं च न: सदा । प्रह्चमव्यसनोपेतं पुरस्ताद् दृष्टविक्रमम्
Translation
आमची ही सेना आमच्यावर सदैव अत्यंत प्रसन्न व अनुरक्त आहे. आमच्याप्रती ती नेहमीच विनयशील राहिली आहे. ती कोणत्याही व्यसनात अडकलेली नाही. पूर्वी तिचा पराक्रम पाहिला गेलेला आहे.
Word by Word
हृष्टम्delighted, joyful
हृष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहृष्ट
FormNeuter, Accusative, Singular
अस्माकम्of us/our
अस्माकम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Plural
अत्यन्तम्exceedingly, very much
अत्यन्तम्:
TypeIndeclinable
Rootअत्यन्त
Formtrue
अभिकामम्well-disposed, affectionate
अभिकामम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअभिकाम
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formtrue
नःto us/for us
नः:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Dative, Plural
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
Formtrue
प्रह्वम्humble, submissive
प्रह्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रह्व
FormNeuter, Accusative, Singular
अव्यसन-उपेतम्free from vices; not afflicted by addictions
अव्यसन-उपेतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअव्यसन-उपेत
FormNeuter, Accusative, Singular
पुरस्तात्formerly, in the past; before
पुरस्तात्:
TypeIndeclinable
Rootपुरस्तात्
Formtrue
दृष्ट-विक्रमम्whose prowess has been seen/proved
दृष्ट-विक्रमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदृष्ट-विक्रम
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes