Shloka 6
Chapter 7: Dvīpa–Varṣa–Meru-varṇana
Description of the Dvīpa, Varṣas, and Mount Meru
इस प्रकार श्रीमह्या भारत भीष्मपर्वके अन्तर्गत जम्बूखण्डविनिर्माणपर्वमें शूमि आदि परिमाणका विवरणविषयक छठा अध्याय पूरा हुआ
sañjaya uvāca | sarvā maṇimayī bhūmiḥ sūkṣma-kāñcana-vālukā | sarva-ṛtu-sukha-saṃsparśā niṣpaṅkā ca janādhipa | puṣkariṇyaḥ śubhās tatra sukha-sparśā manoramāḥ |
संजय म्हणाला—जनाधिप! तेथील सारी भूमी मणिमय आहे; सूक्ष्म वाळूचे कणही सुवर्णमय आहेत. तेथे चिखलाचे नावही नाही. सर्व ऋतूंमध्ये तिचा स्पर्श सुखद आहे. तेथील शुभ सरोवरे अत्यंत मनोहर आहेत; त्यांच्या जलाचा स्पर्शही सुखदायक आहे.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights an idealized realm characterized by purity (no mud), harmony (pleasant in all seasons), and abundance (gem-like earth, golden sand). Ethically, it functions as a contrast: while kings wage war for dominion, true prosperity is depicted as a condition of order and auspiciousness rather than mere conquest.
Sañjaya, addressing the king (Dhṛtarāṣṭra), continues a descriptive passage on sacred/cosmic geography (within the Jambū-khaṇḍa/Jambūdvīpa account), portraying the land and its ponds as wondrously beautiful and pleasant to the touch.