Shloka 87
Arjuna’s Advance toward Bhīṣma; The Gāṇḍīva’s Signal and the Armies’ Convergence (भीष्माभिमुखगमनम् — गाण्डीवनिर्घोष-ध्वजवर्णनम्)
Devanagari script
ततः कृत्वा विधिं सर्व शिबिरस्य यथाविधि । प्रदध्यौ शोकसंतप्तो भ्रातृव्यसनकर्शित:,वह शिबिरकी यथायोग्य सारी आवश्यक व्यवस्था करके भाइयोंके मारे जानेसे दुःखी एवं शोकसंतप्त हो चिन्तामें डूब गया
Transliteration
tataḥ kṛtvā vidhiṁ sarvaṁ śibirasya yathāvidhi | pradadhyau śokasaṁtapto bhrātṛvyasanakarśitaḥ ||
Translation
त्यानंतर शिबिराची सर्व व्यवस्था यथाविधी करून, भावांवर आलेल्या आपत्तीने खंगलेला व शोकाने संतप्त होऊन तो चिंतनात बुडून गेला।
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्ययम्
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Karana
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
विधिम्procedure/rites/arrangement
विधिम्:
Karma
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
सर्वम्all/entire
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम् (विधिम् इति विशेषणम्)
शिबिरस्यof the camp
शिबिरस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशिबिर (प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गः, षष्ठी, एकवचनम्
यथाas/how
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formअव्ययम्
विधिrule/prescription
विधि:
Karana
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम् (अव्ययीभावे प्रयोगः: यथाविधि = विधिना)
प्रदध्यौhe pondered/meditated
प्रदध्यौ:
Karta
TypeVerb
Rootध्यै (धातु) / ध्याय्
Formलिट् (परस्मैपदम्), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
शोकgrief
शोक:
Karana
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-तत्पुरुषे पूर्वपदम् (शोकसंतप्तः)
संतप्तःafflicted/burnt (by)
संतप्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंतप्त (तप् धातोः क्त-प्रत्ययान्तः)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
भ्रातृof (his) brothers
भ्रातृ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-तत्पुरुषे पूर्वपदम् (भ्रातृव्यसनकर्शितः)
व्यसनcalamity/misfortune
व्यसन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootव्यसन (प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गः, षष्ठी-तत्पुरुषे मध्यपदम् (भ्रातृ-व्यसन-)
कर्शितःworn down/tormented
कर्शितः:
Karta
TypeAdjective
Rootकर्शित (कृश्/कर्ष् धातोः क्त-प्रत्ययान्तः)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaŚ
śibira (military camp)B
brothers (bhrātṛ)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes