Shloka 136
Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava
महत् कृतं कर्म धनंजयेन कर्तु यथा नाहति कश्चिदन्य: । उस समय रात्रिके आरम्भमें कौरवोंके दलमें बड़ा भयंकर कोलाहल होने लगा। वे आपसमें कहने लगे--“आज अर्जुनने रणक्षेत्रमें दस हजार रथियोंका विनाश करके सात सौ हाथी मार डाले हैं। प्राच्य, सौवीर, क्षुद्रक और मालव सभी क्षत्रियगणोंको मार गिराया है। धनंजयने जो महान् पराक्रम किया है, उसे दूसरा कोई वीर नहीं कर सकता' ।। १३४-१३५ - श्रुतायुरम्बष्ठपतिश्न राजा तथैव दुर्मर्षणचित्रसेनौ
sañjaya uvāca | mahat kṛtaṃ karma dhanañjayena kartuṃ yathā nāhati kaścid anyaḥ |
संजय म्हणाला—धनंजयाने (अर्जुनाने) असे महान कार्य केले आहे की ते दुसरा कोणीही करू शकत नाही. त्याच वेळी रात्र सुरू होताच कौरवसेनेत भयंकर कोलाहल माजला. ते एकमेकांना म्हणू लागले—‘आज पार्थाने रणांगणात दहा हजार रथी नष्ट केले आणि सातशे हत्ती मारून पाडले. प्राच्य, सौवीर, क्षुद्रक आणि मालव—या सर्व क्षत्रियांना त्याने भूमीवर लोळवले. धनंजयाचा हा महापराक्रम दुसऱ्या कोणत्याही वीराला साध्य नाही.’
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the extraordinary capacity of a single disciplined warrior to alter the morale and fate of an army. Ethically, it reflects the Mahabharata’s tension between admiration for valor (kshatriya-dharma) and the sobering scale of destruction that such valor can produce.
Sanjaya reports that, as night begins, panic and loud commotion spread through the Kaurava ranks. Soldiers recount Arjuna’s battlefield success—massive losses of chariot-warriors and elephants and the defeat of several allied groups—concluding that no other hero could match such prowess.