Shloka 916

गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह

Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation

Devanagari script

प्रहारविप्रमोक्षार्थ सहसा धरणीं गत: । प्रतापी भीष्म उसके वेगको अनिवार्य समझकर उस प्रहारसे बचनेके लिये सहसा पृथ्वीपर कूद पड़े

Transliteration

sañjaya uvāca | prahāra-vipramokṣārthaṃ sahasā dharaṇīṃ gataḥ | pratāpī bhīṣmaḥ tasya vegam anivāryaṃ jñātvā tasya prahārāt paritrāṇārthaṃ sahasā pṛthivyāṃ nipapāta |

Translation

संजय म्हणाला—त्या प्रहारापासून सुटण्यासाठी तो सहसा भूमीवर उतरला. प्रतापी भीष्माने त्या हल्ल्याचा वेग अनिवार्य आहे असे मानून, त्या आघातापासून वाचण्यासाठी तात्काळ जमिनीवर उडी घेतली.

Word by Word

• प्रहार: blow, strike
• Type: Noun
• Root: प्रहार
• Form: Masculine, Genitive (in compound relation), Singular

• विप्रमोक्षार्थम्: for the purpose of escape/avoidance
• विप्रमोक्षार्थम्: Karma
• Type: Noun
• Root: विप्रमोक्षार्थ
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• सहसा: suddenly, quickly
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा

• धरणीम्: the earth/ground
• धरणीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धरणी
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• गतः: gone; having gone (leapt/moved)
• Type: Verb
• Root: गम्
• Form: क्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Bhishma
• earth/ground (dharaṇī/pṛthivī)
• the blow/attack (prahāra)