Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह

Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation

ते वध्यमाना भीष्मेण प्रजहुस्तं महाबलम्‌,जिघांसन्तं युधां श्रेष्ठ तदा55सीत्‌ तुमुलं महत्‌ । संजय कहते हैं--राजन्‌! पाण्डवपक्षके लाखों क्षत्रियशिरोमणि महारथी विराट सेनापति शूरवीर श्वेतको आगे करके आपके पुत्र दुर्योधनको अपना बल दिखाते हुए शिखण्डीको सामने रखकर भीष्मके सुवर्णभूषित रथपर चढ़ आये। भारत! वे महारथी श्लेतकी रक्षा करना चाहते थे। इसलिये उसे मारनेकी इच्छावाले योद्धाओंमें श्रेष्ठ भीष्मपर उन्होंने धावा किया। उस समय बड़ा भयंकर युद्ध छिड़ गया

te vadhyamānā bhīṣmeṇa prajahus taṁ mahābalam | jighāṁsantaṁ yudhāṁ śreṣṭha tadā āsīt tumulaṁ mahat ||

संजय म्हणाला—राजन्! भीष्माच्या प्रहारांनी पीडित होऊन त्यांनी त्या महाबलवान वीराला सोडून दिले. तेव्हा युद्धांत श्रेष्ठ, वधाची इच्छा धरून पुढे सरसावलेल्या भीष्मामुळे त्या क्षणी महान व तुफानी संग्राम उसळला.

तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वध्यमानाःbeing slain/being struck down
वध्यमानाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवध्यमान (वध् + य + मान)
FormMasculine, Nominative, Plural
भीष्मेणby Bhishma
भीष्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
प्रजहुःabandoned/left
प्रजहुः:
TypeVerb
Rootहा (जहाति) + प्र
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Plural, Parasmaipada
तम्him/that one
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
महाबलम्mighty/very strong
महाबलम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहाबल (महा + बल)
FormMasculine, Accusative, Singular
जिघांसन्तम्wishing to kill
जिघांसन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजिघांसन्त (हन्/घ्ना desiderative: जिघांसति)
FormMasculine, Accusative, Singular
युधाम्of battles/among battles
युधाम्:
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Genitive, Plural
श्रेष्ठO best (of warriors)
श्रेष्ठ:
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
आसीत्was/arose
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस् (भू)
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
तुमुलम्tumultuous
तुमुलम्:
TypeAdjective
Rootतुमुल
FormNeuter, Nominative, Singular
महत्great
महत्:
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma