Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

भूमिगुण-प्रश्नः

Inquiry into the qualities of Earth and the classification of beings

तत्र तत्र हि दृश्यन्ते धातवः पाउचभौतिका: । तेषां मनुष्यास्तकेण प्रमाणानि प्रचक्षते,भिन्न-भिन्न लोकोंमें पांचभौतिक धातु दृष्टिगोचर होते हैं। मनुष्य तर्कके द्वारा उनके प्रमाणोंका प्रतिपादन करते हैं

sañjaya uvāca | tatra tatra hi dṛśyante dhātavaḥ pañcabhāutikāḥ | teṣāṁ manuṣyās tarkeṇa pramāṇāni pracakṣate |

संजय म्हणाला—निरनिराळ्या लोकांत पंचभौतिक धातू प्रत्यक्ष दिसतात. मनुष्य तर्काच्या साहाय्याने त्यांची प्रमाणे मांडतात.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तत्रthere (in various places)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
दृश्यन्तेare seen/appear
दृश्यन्ते:
TypeVerb
Rootदृश्
FormLat, Atmanepada, Karmani (passive), Prathama, Bahuvacana
धातवःelements/constituents (dhātus)
धातवः:
Karta
TypeNoun
Rootधातु
FormPum, Prathama, Bahuvacana
पाञ्चभौतिकाःmade of the five elements
पाञ्चभौतिकाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपाञ्चभौतिक
FormPum, Prathama, Bahuvacana
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormPum/Neu, Shashthi, Bahuvacana
मनुष्याःhumans/men
मनुष्याः:
Karta
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormPum, Prathama, Bahuvacana
तर्केणby reasoning/logic
तर्केण:
Karana
TypeNoun
Rootतर्क
FormPum, Trtiya, Eka
प्रमाणानिproofs/means of knowledge
प्रमाणानि:
Karma
TypeNoun
Rootप्रमाण
FormNapumsaka, Dvitīya, Bahuvacana
प्रचक्षतेdeclare/expound
प्रचक्षते:
TypeVerb
Rootप्र-चक्ष्
FormLat, Atmanepada, Prathama, Bahuvacana

संजय उवाच

S
Sanjaya
P
pañcabhūta (five elements)