Shloka 30
Kṣetra–Kṣetrajña-Jñāna–Jñeya-Viveka
Field, Knower, Knowledge, and the Knowable
Devanagari script
प्रह्नादश्षास्मि दैत्यानां काल:*? कलयतामहम् । मृगाणां च मृगेन्द्रो5हं वैनतेयश्व॒ पक्षिणाम्,मैं दैत्योंमें प्रह्माद-* और गणना करनेवालोंका समय हूँ तथा पशुओंमें मृगराज-5 सिंह और पक्षियोंमें मैं गरुड़४ हूँ
Transliteration
prahlādaś cāsmi daityānāṁ kālaḥ kalayatām aham | mṛgāṇāṁ ca mṛgendro 'haṁ vainateyaś ca pakṣiṇām ||
Translation
दैत्यांमध्ये मी प्रह्लाद आहे; गणना-परिमाण करणाऱ्यांमध्ये मी काळ आहे. पशूंमध्ये मी मृगेन्द्र सिंह आहे आणि पक्ष्यांमध्ये मी वैनतेय गरुड आहे.
Word by Word
प्रह्लादःPrahlada
प्रह्लादः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रह्लाद
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, First, Singular
दैत्यानाम्of the Daityas (demons)
दैत्यानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदैत्य
FormMasculine, Genitive, Plural
कालःTime
कालः:
Karta
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
कलयताम्of those who count/compute
कलयताम्:
Karta
TypeVerb
Rootकलय्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada, Imperative/Optative-like (injunctive usage in verse)
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
मृगाणाम्of animals/beasts
मृगाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमृग
FormMasculine, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मृगेन्द्रःlord of beasts (lion)
मृगेन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootमृगेन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
वैनतेयःVainateya (Garuda)
वैनतेयः:
Karta
TypeNoun
Rootवैनतेय
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पक्षिणाम्of birds
पक्षिणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपक्षिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
Speaker
अजुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaP
PrahlādaD
DaityasK
Kāla (Time)L
Lion (Mṛgendra)G
Garuḍa (Vainateya)V
VinatāVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes