Shloka 13
अक्षरब्रह्मयोगः | Akṣara-Brahma-Yoga
The Yoga of the Imperishable Brahman
सम॑ कायशिशरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिर: । सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्वानवलोकयन्,काया, सिर और गलेको समान एवं अचल धारण करके और स्थिर होकरः अपनी नासिकाके अग्रभागपर दृष्टि जमाकर, अन्य दिशाओंको न देखता हुआ -
samaṁ kāyaśirogrīvaṁ dhārayann acalaṁ sthiraḥ | samprekṣya nāsikāgraṁ svaṁ diśaś cānavalokayan ||
देह, शिर आणि ग्रीवा सम व अचल ठेवून, स्थिर राहून आपल्या नासिकेच्या अग्रभागावर दृष्टी स्थिर करावी; आणि इतर दिशांकडे पाहू नये.
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches physical and mental steadiness as a foundation for ethical clarity: align the body, keep it motionless, and focus attention narrowly (on the nose-tip) to prevent the mind from scattering toward external distractions.
In Bhīṣma Parva’s battlefield setting, Arjuna describes a yogic practice of posture and gaze-control—how one should sit/hold oneself and direct the eyes—indicating a turn inward toward disciplined concentration amid outward turmoil.