Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

कोपिता: पाण्डवा नित्यं समाश्रित्य सुयोधनम्‌ । जैसे वसुदेवनन्दन श्रीकृष्ण पाण्डुपुत्र अर्जुनकी सहायताके लिये दृढ़प्रतिज्ञ हैं, उसी प्रकार मेरे धन, शरीर, स्त्री, पुत्र तथा यश सब कुछ दुर्योधनके लिये निछावर हैं। यज्ञोंमें प्रचुर दक्षिणा देनेवाले कुरुनन्दन भीष्म! मैंने दुर्योधनका आश्रय लेकर पाण्डवोंका क्रोध सदा इसलिये बढ़ाया है कि यह क्षत्रिय-जाति रोगोंका शिकार होकर न मरे (युद्धमें वीर गति प्राप्त करे) ।। अवश्यभावी हार्थोड्यं यो न शक्यो निवर्तितुम्‌

kopitāḥ pāṇḍavā nityaṃ samāśritya suyodhanam | yathā vasudevanandanaḥ śrīkṛṣṇaḥ pāṇḍuputrārjunasya sahāyatāyai dṛḍhapratijñaḥ, tathā mama dhanaṃ śarīraṃ strī putrāś ca yaśaś ca sarvaṃ duryodhanāya niṣṭhāpitam | yajñeṣu pracuradakṣiṇādāyin kurunandana bhīṣma! ahaṃ duryodhanam āśritya pāṇḍavānāṃ krodhaṃ nityaṃ tasmād vardhayāmi yathā kṣatriyajātiḥ rogair na mriyeta, api tu yuddhe vīragatiṃ prāpnoti || avaśyabhāvī hārthodyaṃ yo na śakyo nivartitum ||

हे कुरुनंदन भीष्म, यज्ञांत विपुल दक्षिणा देणाऱ्या पितामहा! सुयोधन (दुर्योधन) याचा आश्रय घेऊन मी पांडवांचा क्रोध सदैव भडकवत आलो आहे. जसा वसुदेवनंदन श्रीकृष्ण पांडुपुत्र अर्जुनाच्या सहाय्यासाठी दृढप्रतिज्ञ आहे, तसाच माझा धन, देह, पत्नी, पुत्र आणि कीर्ती—सर्व काही दुर्योधनासाठी अर्पण आहे. क्षत्रियकुल रोगांनी झिजून मरू नये, तर रणांगणात वीरगती पावावे, म्हणूनच मी पांडवांचा रोष सतत जागा ठेवला आहे. जे अवश्य घडणार, ते परतविता येत नाही.

कोपिताःangered
कोपिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootकोपित (√कुप्)
FormMasculine, Nominative, Plural
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
समाश्रित्यhaving taken refuge in / resorting to
समाश्रित्य:
TypeVerb
Rootसम्-आ-√श्रि
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
सुयोधनम्Suyodhana (Duryodhana)
सुयोधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुयोधन
FormMasculine, Accusative, Singular
अवश्यभाविinevitable / bound to happen
अवश्यभावि:
Karta
TypeAdjective
Rootअवश्यभाविन्
FormNeuter, Nominative, Singular
अर्थोद्यम्endeavor for gain / pursuit of advantage
अर्थोद्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootअर्थोद्यम
FormNeuter, Nominative, Singular
यःwhich / who
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
शक्यःpossible / able (to be done)
शक्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootशक्य (√शक्)
FormMasculine, Nominative, Singular
निवर्तितुम्to turn back / to stop
निवर्तितुम्:
TypeVerb
Rootनि-√वृत्
Formतुमुन् (infinitive)

कर्ण उवाच

K
Karna
P
Pandavas
S
Suyodhana (Duryodhana)
V
Vasudevanandana (Krishna)
A
Arjuna
B
Bhishma
K
Kuru lineage
Y
Yajna (sacrifice)
D
Dakshina (ritual gifts)