Shloka 15
भीष्मरथाभिमुख्यं — Arjuna’s advance with Śikhaṇḍin; Duḥśāsana’s interception
महाराज! भीम, द्रौपदीके पाँचों पुत्र, पाँचों भाई केकयराजकुमार, सात्वतवंशी सात्यकि, युधिष्ठिर आदि पाण्डव-सैनिक तथा धृष्टद्युम्न आदि पांचाल-सैनिक द्रुपदकी रक्षाके लिये गंगानन्दन भीष्मपर टूट पड़े ।।
sañjaya uvāca |
mahārāja! bhīmaḥ, draupadyāḥ pañca putrāḥ, pañca bhrātaraḥ kaikeyarājakumārāḥ, sātvata-vaṃśī sātyakiḥ, yudhiṣṭhirādayaḥ pāṇḍava-sainikāḥ tathā dhṛṣṭadyumnādayaḥ pāñcāla-sainikāḥ drupadasya rakṣārthaṃ gaṅgā-nandanaṃ bhīṣmam prati tutruvuḥ ||
tathaiva tāvakāḥ sarve bhīṣma-rakṣārtham udyatāḥ |
pratyudyayuḥ pāṇḍu-senāṃ saha-sainyā nara-adhipa, nara-īśvara! ||
संजय म्हणाला—महाराज! भीम, द्रौपदीचे पाच पुत्र, केकयवंशातील पाच राजकुमार-बंधू, सात्वतवंशी सात्यकी, युधिष्ठिराच्या नेतृत्वाखालील पांडव-सैनिक आणि धृष्टद्युम्नाच्या नेतृत्वाखालील पांचाल-सैनिक—हे सर्व द्रुपदाच्या रक्षणासाठी गंगानंदन भीष्मावर तुटून पडले. आणि नरेश्वर! त्याचप्रमाणे तुमचे सर्व योद्धेही भीष्माच्या रक्षणासाठी सेनांसह सज्ज होऊन पांडव-सेनेवर प्रत्याक्रमणास धावून आले.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ethic of protection and loyalty: each side rallies to defend its key elder/ally—Drupada for the Pāṇḍavas and Bhīṣma for the Kauravas—showing how duty and allegiance drive action even amid morally complex warfare.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that major Pāṇḍava-aligned warriors (Bhīma, Sātyaki, Dhṛṣṭadyumna, the Upapāṇḍavas, Kekaya princes, and others) surge to protect Drupada by attacking Bhīṣma; in response, the Kaurava forces counter-advance to shield Bhīṣma and meet the Pāṇḍava army.