Shloka 15
भीष्म-पर्व अध्याय १०० — त्रिगर्त-आक्रमण, भीष्म-केन्द्रित पुनर्संयोजन, तथा शक्त्यस्त्र-विनिमय
Devanagari script
अनुयात्र यथा सर्व सज्जीभवति सर्वश: । दुःशासन तथा क्षिप्र॑ं सर्वमेवोपपादय
Translation
“दुःशासन! त्वरेने सर्व प्रकारे अशी व्यवस्था कर की यात्रेसाठी लागणारी सर्व तयारी पूर्ण होईल.”
Word by Word
अनुयात्राthe (follow-)journey / expedition
अनुयात्रा:
Karta
TypeNoun
Rootअनुयात्रा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
यथाso that / as
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
सज्जीभवतिbecomes ready / gets prepared
सज्जीभवति:
Karta
TypeVerb
Rootभू (धातु) + सज्जी (उपसर्ग/पूर्वपद-भाव)
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
सर्वशःin every way / wholly
सर्वशः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः
दुःशासनO Duhshasana
दुःशासन:
Sampradana
TypeNoun
Rootदुःशासन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
तथाthus / in that manner
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
एवindeed / just
एव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootएव
उपपादयarrange / provide / set in order
उपपादय:
Karma
TypeVerb
Rootउप + पद् (धातु)
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
Speaker
कर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes