Shloka 473
Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha
दारेष्वधीनो धर्मश्न॒ पितृणामात्मनस्तथा | “वह उज्ज्वल कीर्तिसे भ्रष्ट हो जाता है और उसे उत्तम लोकोंकी प्राप्ति नहीं होती। धर्म
dāreṣv adhīno dharmaś ca pitṝṇām ātmanaḥ tathā |
नकुल म्हणाला—पुरुषाचा धर्म पत्नीवरच अवलंबून असतो. तिच्यामुळेच घरातील सेवा-शुश्रूषा, वंशपरंपरेचे रक्षण व प्रवाह, तसेच धर्म, काम आणि अर्थ यांचे कार्य नीट चालते. पितरांचे कर्तव्य आणि स्वतःचा धर्मही पत्नीच्या आधारावर टिकतो. जो हा आधार मानत नाही, तो उज्ज्वल कीर्तीपासून भ्रष्ट होतो आणि उत्तम लोकांना प्राप्त होत नाही.
नकुल उवाच
Educational Q&A
Householder dharma is portrayed as inseparable from the wife’s role: family continuity, proper service within the home, and even obligations to ancestors are said to depend on her support; neglecting this leads to loss of reputation and spiritual merit.
Nakula is speaking in a didactic context, emphasizing the ethical and religious importance of the wife within household life and framing her as central to sustaining dharma and ancestral obligations.