Shloka 27
Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha
कदाचिद् धर्मिणस्तस्य दुर्भिक्षे सति दारुणे,ब्राह्मणो! सुनो। एक समय वहाँ बड़ा भयंकर अकाल पड़ा। उन दिनों उन धर्मात्मा ब्राह्मणके पास अन्नका संग्रह तो था नहीं, खेतोंका अन्न भी सूख गया था। अतः वे सर्वथा निर्धन हो गये थे
kadācid dharmiṇas tasya durbhikṣe sati dāruṇe brāhmaṇaḥ
नकुल म्हणाला—एकदा तेथे अत्यंत भयंकर दुष्काळ पडला. त्या वेळी त्या धर्मशील ब्राह्मणाकडे धान्याचा साठा नव्हता; शेतातील पीकही वाळून गेले, औषधीही क्षीण झाल्या. त्यामुळे तो द्विजश्रेष्ठ सर्वथा निर्धन होऊन मोठ्या दुःखात पडला।
नकुल उवाच
Educational Q&A
The verse frames famine and poverty as a crucible for dharma: righteousness is not merely prosperity-based but is tested when resources vanish, inviting reflection on steadfastness, restraint, and ethical conduct under hardship.
Nakula begins recounting an episode about a righteous brāhmaṇa during a severe famine. With no stored grain and crops ruined, the brāhmaṇa becomes completely poor, preparing the narrative for subsequent choices and their moral implications.