Shloka 2

Aśvamedha-saṃbhāra: Return of the Horse, Auspicious Timing, and Construction of the Yajña Enclosure

Devanagari script

उपयाता नरव्याप्रा य एते पृथिवी श्वरा: । एतेषां क्रियतां पूजा पूजा हि नराधिपा:,'भाई! ये जो भूमण्डलका शासन करनेवाले राजा यहाँ पधारे हुए हैं, सभी पुरुषोंमें श्रेष्ठ एवं पूजाके योग्य हैं; अतः तुम इनकी यथोचित पूजा (सत्कार) करो”

Transliteration

upayātā naravyāprā ye ete pṛthivīśvarāḥ | eteṣāṃ kriyatāṃ pūjā pūjā hi narādhipāḥ ||

Translation

“भाऊ, भूमंडळाचे शासन करणारे हे राजे येथे आले आहेत; ते पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ व पूज्य आहेत. म्हणून त्यांचा यथोचित पूजन-सत्कार कर; कारण नराधिपांचा सन्मान करणे हेच धर्म आहे.”

Word by Word

उपयाताःarrived, come near

नरव्याप्राःbusy/engaged with men (i.e., attended by men)

येwho, those who

एतेthese

पृथिवीश्वराःlords of the earth, kings

एतेषाम्of these / for these

क्रियताम्let (it) be done; should be performed

पूजाworship, honoring

हिindeed, for

नराधिपाःkings, rulers of men

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

pṛthivīśvarāḥ (kings, lords of the earth)

narādhipāḥ (rulers of men)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes