Shloka 12
Marutta–Indra Rivalry and Bṛhaspati’s Priestly Refusal (मरुत्तेन्द्रस्पर्धा—बृहस्पतेः पौरोहित्यनिश्चयः)
संजीव्य कालमिष्टं च सशरीरो दिवं गत: । बभूव तस्य पुत्रस्तु ययातिरिव धर्मवित्
saṃjīvya kālam iṣṭaṃ ca saśarīro divaṃ gataḥ | babhūva tasya putras tu yayātir iva dharmavit avikṣit ||
व्यास म्हणाले—राजा करन्धम इच्छित व नियत काळपर्यंत या लोकी जीवन धारण करून अखेरीस सशरीर स्वर्गास गेले. त्यांचा पुत्र अविक्षित् ययातीसारखा धर्मज्ञ होऊन प्रसिद्ध झाला. पराक्रम व गुण यांच्या बळावर शत्रूंना जिंकून त्याने सारी पृथ्वी आपल्या अधीन केली; आणि प्रजेस तो पित्याप्रमाणे—रक्षण करणारा, न्यायी व आधार देणारा—होता.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse upholds the ethic of dharmic kingship: a ruler’s true greatness lies not only in conquest but in righteous conduct and paternal care for subjects. It also presents the ideal of a life completed in due time, culminating in a meritorious ascent to heaven.
Vyāsa narrates a succession: King Karaṇḍhama completes his life and attains heaven bodily; his son Avikṣit, compared to Yayāti in dharma-knowledge, becomes a powerful and virtuous ruler who subdues enemies and governs the earth while caring for his people like a father.