Shloka 10
Adhyāya 42 — Mahābhūta–Indriya–Adhyātma-Vyavasthā
Brahmā’s Instruction on Elements and Faculties
त्वग्घ्राणश्रोत्रचक्षूंषि रसना वाक् च संयता: । विशुद्धं च मनो यस्य बुद्धिश्चाव्यभिचारिणी
tvag-ghrāṇa-śrotra-cakṣūṃṣi rasanā vāk ca saṃyatāḥ | viśuddhaṃ ca mano yasya buddhis cāvyabhicāriṇī ||
वायू म्हणाला—ज्याची त्वचा, नासिका, कान, डोळे, जिभ आणि वाणी ही इंद्रिये संयमित आहेत; ज्याचे मन शुद्ध आहे; आणि ज्याची बुद्धी आपल्या निश्चयापासून ढळत नाही—तो त्या कल्याणमय ब्रह्माला प्राप्त होतो, ज्याहून श्रेष्ठ दुसरे काही नाही.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that liberation-oriented realization depends on disciplined restraint of the senses and speech, purification of the mind, and an unwavering intellect; such inner steadiness leads to attainment of the highest Brahman.
Vāyudeva is instructing the listener on the marks of a spiritually accomplished person, describing the inner disciplines—sense-restraint, mental purity, and steady discernment—that culminate in reaching the supreme Brahman.