Shloka 16

जनक–ब्राह्मणसंवादः

Viṣaya, Mamatva, and Self-Mastery

Devanagari script

कस्येदमिति कस्य स्वमिति वेदवचस्तथा । नाध्यगच्छमहं बुद्ध्या ममेदमिति यद्‌ भवेत्‌,वेद भी कहता है--“यह वस्तु किसकी है? यह किसका धन है? (अर्थात्‌ किसीका नहीं है)! इसलिये जब मैं अपनी बुद्धिसे विचार करता हूँ, तब कोई भी वस्तु ऐसी नहीं जान पड़ती, जिसे अपनी कह सकें

Transliteration

kasyedam iti kasya svam iti vedavacas tathā | nādhyagaccham ahaṁ buddhyā mamedam iti yad bhavet ||

Translation

जनक म्हणाला—वेदवचनही विचारते—‘हे कोणाचे? हे कोणाचे धन?’—म्हणजे सत्यतः कोणाचेच नाही. म्हणून मी बुद्धीने विचार केला असता, योग्य रीतीने ‘हे माझे’ असे ठरवता येईल अशी कोणतीही वस्तू मला आढळत नाही.

Word by Word

कस्यof whom/whose

इदम्this

इतिthus/quoting

कस्यof whom/whose

स्वम्property/one's own

इतिthus/quoting

वेदthe Veda

वचःstatement/utterance

तथाso/likewise

नnot

अध्यगच्छम्I understood/found

अहम्I

बुद्ध्याby (my) intellect

ममmy/of me

इदम्this

इतिthus (as 'mine')

यत्which/that (thing)

भवेत्might be/would be

Speaker

जनक उवाच

Characters & Entities

Janaka

Veda

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes