Shloka 21
Pañcahotṛ-Vidhāna and the Dispute of the Five Vāyus (पञ्चहोतृविधानम् — पञ्चवायूनां श्रेष्ठत्वविवादः)
ब्राह्मण उवाच ततस्तानब्रवीद् ब्रह्मा समवेतान् प्रजापति: । सर्वे श्रेष्ठा न वा श्रेष्ठा: सर्वे चान्योन्य धर्मिण:,ब्राह्मण कहते हैं--तदनन्तर वे सभी प्राण ब्रह्माजीके पास एकत्र हुए। उस समय उन सबसे प्रजापति ब्रह्माने कहा--“वायुगण! तुम सभी श्रेष्ठ हो। अथवा तुममेंसे कोई भी श्रेष्ठ नहीं है। तुम सबका धारणरूप धर्म एक-दूसरेपर अवलम्बित है
brāhmaṇa uvāca | tatastān abravīd brahmā samavetān prajāpatiḥ | sarve śreṣṭhā na vā śreṣṭhāḥ sarve cānyonya-dharmiṇaḥ |
ब्राह्मण म्हणाला—त्यानंतर ते सर्व प्राण प्रजापती ब्रह्माजवळ एकत्र झाले. तेव्हा प्रजापती ब्रह्मा त्यांना म्हणाला—“तुम्ही सर्वच श्रेष्ठ आहात—किंवा तुमच्यातील कोणीही श्रेष्ठ नाही. कारण तुमचा धारणरूप धर्म परस्परांवर अवलंबून आहे.”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
No single life-force can claim absolute superiority, because each function is sustained by the others; true dharma is mutual support and interdependence rather than rivalry.
Various vital beings (prāṇas/winds) assemble before Brahmā. Brahmā, as Prajāpati, addresses their implicit contest over who is greatest by asserting that either all are greatest together or none is—since their sustaining roles depend on one another.