Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

सप्तहोतृ-विधानम् एवं इन्द्रिय–मनःसंवादः

The Seven Hotṛs and the Debate of Senses and Mind

यद्यस्मासु प्रलीनेषु तर्पणं प्राणधारणम्‌ । भोगान्‌ भुद्क्ते भवान्‌ सत्यं यथैतन्मन्यते तथा,हमारा लय हो जानेपर भी आप तृप्त रह सकें, जीवन धारण कर सकें और सब प्रकारके भोग भोग सकें तो आप जैसा कहते और मानते हैं, वह सब सत्य हो सकता है

yady asmāsu pralīneṣu tarpaṇaṁ prāṇadhāraṇam | bhogān bhunkte bhavān satyaṁ yathaitat manyate tathā ||

मन म्हणाले— आमचा लय झाला तरी तुम्ही तृप्त राहू शकला, प्राण धारण करू शकला आणि भोग उपभोगू शकला, तर तुम्ही जे म्हणता व मानता ते सत्य ठरू शकते।

यद्whatever/that which
यद्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अस्मासुin us/among us
अस्मासु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Locative, Plural
प्रलीनेषुwhen (we are) dissolved/merged
प्रलीनेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्रलीन
FormMasculine, Locative, Plural
तर्पणम्satiation/refreshment
तर्पणम्:
Karma
TypeNoun
Rootतर्पण
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
प्राणधारणम्maintenance of life/breath
प्राणधारणम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राणधारण
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
भोगान्enjoyments/pleasures
भोगान्:
Karma
TypeNoun
Rootभोग
FormMasculine, Accusative, Plural
भुङ्क्तेenjoys/partakes
भुङ्क्ते:
Karta
TypeVerb
Rootभुज्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यम्true/truth
सत्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
यथाas/just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
मन्यतेthinks/considers
मन्यते:
Karta
TypeVerb
Rootमन्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
तथाso/thus
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

मन उवाच

मन (Mind)
भवान् (the addressed interlocutor)