Shloka 28
कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः
Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma
यह प्राकृत जगत् क्षर कहलाता है, इससे भिन्न अविनाशी जीवात्माको अक्षर कहते हैं। (इनसे विलक्षण शुद्ध परब्रह्म हैं)--इन तीनोंमेंसे जो दो तत्त्व--क्षर और अक्षर हैं, वे सब प्रत्येक जीवके लिये पृथक्-पृथक होते हैं ।।
idaṁ prākṛtaṁ jagat kṣara ity ucyate, tasmād bhinnaṁ jīvātmānam avināśinam akṣaram āhuḥ; etābhyāṁ vilakṣaṇaḥ śuddhaḥ parabrahma. etayoḥ kṣarākṣarayor ubhayor api tattvayoḥ sarveṣāṁ jīvānāṁ prati pṛthak-pṛthag bhāvaḥ. asṛjat sarvabhūtāni pūrvadṛṣṭaḥ prajāpatiḥ; sthāvarāṇi ca bhūtāni—ity eṣā paurvikī śrutiḥ.
हे प्रकट प्राकृत जग ‘क्षर’ होय; यापासून भिन्न अविनाशी जीवात्मा ‘अक्षर’ होय; आणि या दोहोंपलीकडे शुद्ध परब्रह्म आहे. क्षर व अक्षर यांचा संबंध प्रत्येक जीवासाठी वेगवेगळा असतो. तसेच प्राचीन श्रुती म्हणते—‘पूर्वनियमानुसार सर्व काही जाणणाऱ्या प्रजापतीने स्थावर व जंगम अशा सर्व भूतांची सृष्टी केली.’
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
It distinguishes three levels of reality: the perishable material world (kṣara), the imperishable individual self (akṣara), and the Supreme Brahman (parabrahman) that transcends both. Ethical implication: one should not mistake changing nature for the self, and should orient life toward the highest, pure reality.
A Brahmin speaker instructs by citing an ‘ancient śruti’ statement: Prajāpati, foreknowing the primordial order, created all beings—immobile and mobile—using this cosmological frame to ground a teaching about the perishable and imperishable.